Je moet uit je hoofd komen

Waarom dat voor veel pleasers juist niet goed werkt

Ik hoor het al jaren: “Je moet uit je hoofd komen.” Van coaches, therapeuten, boeken, podcasts en... op de massagetafel: vaak goedbedoeld, liefdevol en vanuit gunnen gezegd.

En elke keer denk ik: voor veel pleasers klopt dit helemaal niet.

Zeker niet voor de pleasers met wie ik werk. Voor mensen die hebben geleerd om hun hoofd in te zetten.

Voor wie denken, analyseren en overzicht houden niet persé een probleem waren, maar een manier om overeind te blijven.

Ik ben benieuwd wat de titel bij jou oproept. Is ie jou weleens gezegd?

En zo ja... wat was of is jouw reactie daarop?

Veel in je hoofd was (en is) geen toeval

Als je veel in je hoofd zit, is dat niet zomaar. Het is vaak een antwoord geweest (en kan het nog zijn) op een innerlijke werkelijkheid die te groot, te onoverzichtelijk of te spannend was om alleen te voelen. Via je hoofd probeer je overzicht te creëren. In de vorm van structuur. Begrip krijgen. Een stuk houvast.

Misschien herken je dit:

• perfectionisme

• scherpe zelfkritiek

• veel nadenken over anderen

• analyseren, vooruitdenken, scenario’s maken

• kritisch zijn op jezelf of de wereld
  

Niet omdat je te veel denkt, maar omdat er lange tijd te weinig ruimte was om gewoon te zijn.

Je hoofd regelde wat nog niet gedragen kon worden.

Waarom “je moet uit je hoofd komen” vaak niet helpt

De intentie achter deze uitspraak is meestal positief: meer voelen, meer in contact komen met jezelf.

Dat op zichzelf: jaaa. Meer in contact met méér van jou.

Maar de uitwerking van uit je hoofd moeten komen om “meer te gaan voelen” is vaak iets anders.

Misschien heb je het wel geprobeerd. Oké, dan ga ik dat doen. Je probeerde minder te denken en merkte dat je steeds toch weer terugkwam in je hoofd. Met als conclusie: Zie je wel, ik doe iets niet goed.

Of misschien voelde je meteen al: dit is veel te snel. En klonk “Uit mijn hoofd komen” als:

Ik mag niet meer nadenken. Ik moet mijn hoofd leegmaken. Ik moet gaan voelen. Ik mag ook niet meer zeggen wat ik denk.

Voor veel pleasers voelt dat heel onveilig. Niet omdat je niet wilt voelen, maar omdat de stap letterlijk te groot is.

Pas als het ook veilig begint te voelen voor je hoofd, zal het toelaten dat je weer gaat voelen. Niet alleen met grote stappen, snel thuis. Niet alleen via eindeloze meditatie-, yoga- of lichaamsgerichte sessies.

Lichaamsgericht werken is helpend. Juist omdat het lichaam via een andere ingang weer leert voelen: via adem, beweging, spanning en ontspanning kan er iets openen wat het hoofd nog niet kan uitleggen. Maar dat betekent niet dat je je hoofd moet of hoeft te vergeten. Of buitensluiten. Of denken dat je het moet leren ‘uitzetten’.

Voor veel pleasers is het hoofd jarenlang een essentieel deel geweest van hoe zij zichzelf staande hielden. Dat deel kun je niet overslaan en dat hóeft gelukkig ook niet. Verandering ontstaat niet door het hoofd weg te duwen, maar door het mee te nemen. Door het te laten ervaren dat het niet meer alleen hoeft te dragen. Dat voelen niet gevaarlijk is. En denken niet fout.

Lichaamsgericht werken en bewustzijnswerk ondersteunen elkaar.

Niet door jezelf te forceren, maar door juist stap voor stap ruimte te maken voor meer van jou, dus óók je hoofd. In jouw tempo.

Je leert luisteren naar je lijf én je hoofd. Op den duur luisteren ze ook naar elkaar, zonder dat jij dat nog bewust hoeft te doen.

Wat vaak wordt gemist

Hoe je innerlijk met jezelf omgaat, heeft een grote invloed op het proces binnenin. Spreek je je zelf vaak streng toe? Straf je jezelf als er iets niet gaat zoals je het wilde? En is er een stem die de externe wereld vertegenwoordigt en je nauwlettend in de gaten houdt en van scherp commentaar voorziet? Hoe streng ben je voor jezelf? Hoe gevoelig ben je voor wat anderen van je vinden?

Dat zegt veel over hoe je hebt geleerd je te verhouden tot de wereld. Over hoe je je bent gaan aanpassen om erbij te mogen horen, geen last te zijn of de sfeer goed te houden.

Pleasen gebeurt ook in je hoofd

Als pleaser weet je hoe het is om er voor een ander te zijn. Om te denken voor een ander. Te voelen vanuit een ander.

Pleasen zit niet alleen in gedrag, maar ook in je hoofd:

• anticiperen

• afstemmen

• verwachtingen aanvoelen

• mogelijke reacties vooraf doorlopen
  

En vooral: de spanning die al door je systeem is gegaan nog vóórdat er iets is gezegd.

Of je daarna “ja” zegt of “nee”, maakt soms niet eens meer uit. Je lijf was al alert.

Pleasen zit in gedrag, in voelen en in je hoofd

Uit je hoofd komen = controle loslaten?

Misschien heb je ook gehoord dat “uit je hoofd komen” betekent dat je de controle moet loslaten.

Maar dat gaat voorbij aan iets essentieels. Er was een tijd waarin iets de regie móést nemen. Niet bewust. Niet doelgericht. Maar omdat er op dat moment geen andere optie was.

Misschien ervaar je niet eens een gevoel van controle, maar is het meer de beleving dat je alert moet blijven. Dat je moet blijven nadenken, inschatten, aanvoelen. Je moet klaar zijn voor, voorbereid zijn op...

Je hoofd nam die rol op zich.

Controle is lange tijd gekoppeld geweest aan overleven, maar heeft nog geen bedding gekregen in het leven zelf. Als iets dat jou positief kan ondersteunen.

Wat je misschien nooit hebt geleerd

Veel pleasers zeggen op een gegeven moment over voelen en grenzen:

“Ik heb dit nooit geleerd.”

Niet geleerd hoe je met emoties omgaat. Niet geleerd hoe je grenzen voelt, laat staan uitspreekt. Niet geleerd hoe je spanning en ongemak kunt verdragen zonder jezelf kwijt te raken.

Je hebt je vaak heel goed leren afstemmen op anderen, maar nauwelijks geleerd hoe je jezelf van binnenuit kunt volgen of hoe je goed voor jezelf kunt zorgen.

En omdat wat vertrouwd is, vaak blijft aantrekken, kom je onbewust steeds weer in vergelijkbare dynamieken terecht. Niet omdat je dat wilt, maar omdat je systeem herkent: hier weet ik hoe ik moet zijn.

Waar het wél over gaat

Het gaat er niet om dat je uit je hoofd moet. En ook niet dat je daar moet blijven.

Het gaat erom dat je met je hoofd leert samenwerken. Dat je mag erkennen wat het voor je heeft gedaan. En dat je stap voor stap nieuwe manieren leert om met spanning, emoties en grenzen om te gaan.

Niet door je hoofd uit te schakelen, maar door het mee te nemen. Door te leren hoe je controle kunt hebben die je bewust in kan zetten, door een tijd bewust naar je hoofd te leren luisteren.

Hoe meer je hoofd erbij mag zijn, hoe veiliger het wordt om ook andere lagen in jezelf toe te laten en te voelen wat er gevoeld wil worden.

Van overleven naar leven

Je hoeft niet uit je hoofd te komen om te gaan leven. Je mag en kan leren met je hoofd samen te werken.

Niet door het te bevechten, maar door het te betrekken.

En dan merk je, heel geleidelijk, dat je lijf gaat volgen.

Niet andersom.

Als je dit leest en iets in jou zegt: ja… dit gaat over mij dan is dat misschien nu even genoeg. Voel maar. Je hóeft hier niets mee te doen. Je mag het gewoon laten zijn.

Voel je dit al heel veel langer en wil je er mee aan de slag? Je hoofd ook? Neem contact met me op.