Bang om iemand pijn te doen? Dit is pleasen

Mijn vriend zit naast me op de bank en scrollt door Marktplaats. “Ik stel iets uit,” zegt hij.

Hij had iemand toegezegd onderdelen te kopen voor zijn pc. Maar dat duurde te lang. Dus kocht hij ze ergens anders, goedkoper en sneller.

“Nu durf ik dat niet te zeggen. Stel dat ik hem pijn doe.”

Ik glimlach.

Niet omdat het onbelangrijk is. Maar omdat dit zó herkenbaar pleasen is.

Projectie

Mijn vriend is gevoelig voor wat anderen denken. En hij weet: als iemand hém zou afzeggen, zou hij dat ook niet fijn vinden. Dus trekt hij een conclusie.

Als ik het moeilijk vind, zal de ander het ook moeilijk vinden.

Dat is projectie. We nemen onze eigen gevoeligheid en plakken die op de ander.

En vanuit die aanname gaan we ons gedrag aanpassen.

Intentie vs. verantwoordelijkheid

Ik vraag hem: “Is het jouw intentie om hem pijn te doen?” “Nee, natuurlijk niet.” Zijn intentie is zijn pc snel fixen. Zeker nu hij meer thuiswerkt. Dat is helder. Wat hier schuurt, is niet zijn intentie.Het is zijn angst. De angst dat de ander iets zal voelenwaar hij zich verantwoordelijk voor voelt. En dát is pleasen.

Wat van mij is, wat van de ander is

Ik stel voor het mailtje samen te formuleren. Voor mij is het inmiddels vanzelfsprekender om te zeggen hoe de vork in míjn steel zit. Als de ander dat lastig vindt, dan mag dat.

En dat is dan van de ander.

Vroeger voelde dat écht anders. Dan droeg ik ook de reactie van de ander.

Nu weet ik: als iemand iets zegt wat mij pijn doet, dan is dat iets van mij. Daar ben ik verantwoordelijk voor. En andersom geldt dat ook.

Mijn gevoelige pleaser weet hoe het voelt om geraakt te worden. Ze is gewend haar reacties aan te passen om dat te voorkomen. Niet uit zwakte, maar uit zorg.

Alleen… zorg kan ook over-verantwoordelijkheid worden.

Wat ik nu doe, is iets subtielers. Ik houd rekening met mijn gevoeligheid. Ik weet dat ze kan opspelen. Ik ver-draag dat de ander misschien geraakt wordt én ik ver-draag dat mijn pleaser dat lastig vindt. Daarnaast ik zet mijn vriendelijke toon die vanuit de pleaser komt ook in om helder te zijn — niet om mezelf weg te cijferen. Zo doet mijn pleaser alsnog waar ze goed in is, zonder dat het ten koste gaat van mij of mijn waarheid.

Spanning leren dragen

Hoe leer je dat? Vooral natuurlijk door het te doen. Door te oefenen.

Door steeds weer in die stoute, moedige schoenen te stappen.

• Niet meer uit de weg gaan wat spannend is

• Tijd nemen om zorgvuldig te formuleren

• Soms eerst via mail iets onder woorden brengen
  

Niet om hard te worden. Maar om eerlijk te worden. En eerlijkheid geeft rust. Een tip die mijn persoonlijk heel goed helpt is situaties vooraf te bespreken met vriendinnen die mij bij mezelf houden. Zo kan ik op een rijtje zetten wat ik wil zeggen, welke reactie mijn pleaser activeert en hoe ik daar rekening mee kan houden, zonder dat zij het op hoeft te lossen.

Later die avond:

“Hé, hij heeft gereageerd. Wat denk jij?”

“Ik denk dat hij je bedankt voor de duidelijkheid,” zeg ik.

Dat blijkt te kloppen. Geen irritatie. Geen drama. Alleen een vriendelijke reactie.

Mijn vriend slaapt met een gerust hart. En ik glimlach nog eens. Niet omdat hij het moeilijk vond. Maar omdat hij het tóch deed. En dát is waar pleasers groeien.

👉 Wanneer neem jij verantwoordelijkheid voor gevoelens die niet van jou zijn?