Je hoeft niet iedereen dichtbij te laten

Ik heb jarenlang gedacht dat ik moest blijven staan als iemand een mening had over mijn leven. Mijn keuzes. Mijn relatie. Mijn manier van omgaan met pijn of emoties in het algemeen.

Want wat zegt het over mij als ik wegloop?

Nou. Inmiddels betekent het dat ik geleerd heb te kiezen. Ik hoef niet iedereen meer dichtbij te laten.

Dat klinkt simpel. Is en was het niet. Want ergens onderweg heb je geleerd dat andermans ongemak jouw verantwoordelijkheid is. Dat jij blijft staan, ook als het je niets brengt of erger: als het je iets kóst.

Veel van mijn cliënten herkennen dit. De partner die altijd commentaar heeft. De zus die het beste met je voor heeft, maar eigenlijk vooral bang is en alles projecteert. De vriendin die schrikt in plaats van begrijpt.

Je blijft luisteren. Je blijft staan. Want wie ben jij om weg te lopen? Je bent gewend om te denken: dit zegt dan iets over mij. Om het je persoonlijk aan te trekken wat iemand over je zegt. En.. als je wegloopt, wát denkt die ander dan (nog meer) over mij...

En natuurlijk heb je vast al wel van die quotes gehoord: 'wat de ander zegt is van de ander.' Maar jij weet dat er een groot verschil is tussen dat geloven en voelen en het verstandelijk weten. Jouw systeem is erop gericht het voor iedereen goed te doen. En als je informatie krijgt van iemand dat er iets is wat jij niet goed doet of beter zou kunnen doen, dan is het jouw ongeschreven taak om dat op te pakken. Het bij de ander laten komt misschien niet eens in je op...

Wat je niet leerde, wat ik niet leerde, was dat je weg kunt en mag lopen van mensen waar jij je onveilig bij voelt. Maar veel pleasers en fawners zijn zich juist onveilig gaan voelen in hun eigen familie. Dat is heel dichtbij. Weglopen van familie: dat doe je toch niet? Dan weet je zéker dat je gezeik krijgt of blikken vol onbegrip. Weglopen? Dan moet het wel heeeeel erg zijn. Ja. Het kan ook echt heel erg zijn. En voor anderen onzichtbaar. Terwijl: jij ziet wel het leed bij anderen. Voor jou is de ander juist niet onzichtbaar. Maar omgekeerd kennen zij het niet om zich in jouw schoenen te verplaatsen en hebben vaak geen idee wat er zich in jouw binnenwereld afspeelt. Jouw systeem kan door de nonchalante of onbedoelde opmerkingen en het gedrag van anderen zeer geraakt worden. Het idee is: ik word erdoor geraakt, dus IK heb hier iets te doen. Maar daar hoef jij niet je kracht in te ontwikkelen: door er harder en minder kwetsbaar voor te worden. De kracht zit hem juist in het stellen van grenzen en soms zelfs van muren: ik stap een tijdje uit het contact. Ik maak het contact minder frequent en van kortere duur. Zo zorg ik beter voor mezelf en kan de ander me minder raken. Dat noemen ze zelfbescherming.

Pleasers hebben niet mogen leren hóe zij zichzelf kunnen beschermen, maar ook niet dát ze zichzelf mogen beschermen.

Jij mag kiezen wie je in je buurt laat. Omdat jij ook telt. Omdat jouw systeem rust nodig heeft, geen extra ruis. En natuurlijk zijn er dan in jou delen die zeggen: dat zullen ze niet fijn vinden, dat gaan ze niet begrijpen of accepteren. Dat is logisch, dat is letterlijk de pleaser die angstig is dat je verlaten zal worden, afgewezen wordt en niet begrepen. Maar dat is eigenlijk toch al aan de hand. Je wordt al verlaten, afgewezen en niet begrepen. Alleen voel je het juist, omdat zij jou daar steeds mee kunnen blijven confronteren. Het is een oude wond die er al zit, kwetsbaar/raakbaar is en je bent gewend dat jij die pijn daarvan draagt. En blijft dragen. Een tijdje uit het contact stappen geeft jou de rust en de ruimte om sterker in je eigen schoenen te leren staan. Om je wond de tijd te geven te herstellen. Dat werkt nog fijner als je dat samen met iemand doet die weet hoe dit is, wat het je kost om weg te stappen. (en ja, dit is een referentie naar mezelf, omdat ik natuurlijk precies hier pleasers in help groeien).

Weglopen is niet hetzelfde als vluchten. Soms is het gewoon: dit hoeft niet meer van mij. Ik loop weg van jou en stap terug naar mezelf, ook al weet ik misschien nog niet goed hoe dat moet.

En dat is iets wat je mág leren. Ook als je volwassen bent. Ook, zelfs, als het met familie is.

Er is nog iets wat ik wil zeggen. Want dit pad, leren wie je dichtbij laat, leren weglopen, leren kiezen voor jezelf, het is ook eenzaam. Eenzaamheid kennen pleasers vaak heel goed. Eenzaamheid wordt vaak ervaren als iets heel pijnlijks en juist de pleasers proberen dit gevoel zo veel mogelijk te vermijden. Het hebben van 'mensen om je heen' zegt niet zoveel. Maar hoe verbonden en veilig je bij ze voelt, dat zegt heel veel. Ik gun jou relaties waarin je niet jezelf hoeft te verlaten. Waarin je jezelf mag zijn. Je veilig mag gaan voelen.

Een kleine oefening voor als je behoefte voelt hier een beweging in te maken Wie laat jij dichtbij?

Ga even zitten. Adem in en uit. Geen haast.

Denk aan iemand in je leven waarbij je je na contact vaak leeg, onrustig of klein voelt. Niet omdat die persoon slecht is. Gewoon omdat het contact jou iets kost.

Voel even waar dat zit in je lichaam. Borst, buik, keel. Gewoon opmerken.

En dan deze vragen, rustig, zonder oordeel:

Hoe vaak zie of spreek ik deze persoon? Hoe lang duren die momenten meestal? Hoe voel ik me erna?

En dan: Wat zou het contact draaglijker maken? Minder frequent? Korter? Op een andere plek? Met meer regie bij jou over wanneer en hoe?

Je hoeft dit niet te bespreken met die ander. Dit is eerst voor jou.

Want voor je een grens kunt stellen, mag je weten wat jij nodig hebt. Dat begint hier. Stil, van binnen.

Schrijf het op als je wil. Wat je voelt, wat je nodig hebt, wat houdbaar of draagbaar voor jou zou zijn. Niet als plan. Gewoon als begin. Merk op hoe jouw systeem reageert op deze oefening.

Komt hier veel of teveel spanning op? Laat het vooral even liggen. Eventueel kan je er later op terugkomen als je merkt dat de spanning zachter is. Het is in dit soort processen zeker niet ongewoon dat het systeem dit spannend of zelfs doodeng vindt en zie het als een goed teken dat het jou de spanning durft te laten zien. Het zegt iets over hoe gevoelig je systeem is. Voel je tegelijk ook een verlangen dat dit eindelijk in beweging mag of wil komen? Je hoeft dit niet alleen te doen. Het kan ontzettend fijn zijn als iemand met je meekijkt, ervaringsdeskundig en zonder oordeel. Je mag me altijd bereiken.